Kiedy szukasz diety na szybkie odchudzanie, prędzej czy później trafisz na hasło „detoks sokowy”. Na forach i w mediach społecznościowych zdania są podzielone. Jedni piszą, że po kilku dniach czują się lżej i mają więcej energii, a inni nazywają to głodówką i stratą pieniędzy. Komu wierzyć? Sprawdzamy, co naprawdę daje taka kuracja, kto powinien na nią uważać oraz jak potem wrócić do zwykłego jedzenia.
Czym właściwie jest detoks sokowy?
Jest to rodzaj krótkiej diety oczyszczającej, w której przez kilka dni zwykłe posiłki zastępuje się sokami owocowo-warzywnymi. Najczęściej taka kuracja trwa trzy, pięć albo siedem dni. W tym czasie jadłospis jest znacznie lżejszy i mniej kaloryczny niż na co dzień, a po zakończeniu diety stopniowo wraca się do zwykłego jedzenia.
Co prawda nazwa „detox” jest trochę na wyrost. Wątroba oraz nerki cały czas usuwają z organizmu produkty przemiany materii, niezależnie od tego, czy pijemy soki, czy jemy schabowego. Kilka dni na sokach może jednak sprawić, że poczujemy się lżej, bo jemy mniej, nie podjadamy, a dodatkowo na chwilę rezygnujemy z cięższych posiłków. Przy okazji w diecie pojawia się więcej warzyw i owoców niż zwykle.
Detoks detoksowi nierówny
Pojęcie detoxu jest chętnie wykorzystywane w marketingu, ale nie ma jednego, ściśle określonego znaczenia. Tym słowem opisuje się np. herbatki oczyszczające, które często zawierają zioła o działaniu przeczyszczającym.
Detox sokowy łatwo też pomylić ze zwykłym piciem soków czy koktajli. Zielony koktajl z całych owoców i warzyw zachowuje błonnik, więc może być częścią śniadania albo przekąską. Sok wypity do posiłku jest z kolei dodatkową porcją energii. W detoksie sokowym soki nie uzupełniają posiłków, tylko je zastępują. To krótka kuracja, a nie sposób żywienia zalecany na dłużej. Przy kilku dniach niska kaloryczność jest zamierzona, ale im dłużej trwa dieta, tym bardziej odczuwalna staje się mała ilość białka i błonnika.
Co dzieje się z organizmem podczas diety sokowej?
Organizm podczas diety sokowej dostaje znacznie mniej kalorii niż zwykle, więc zaczyna sięgać po zapasy energii zgromadzone w postaci glikogenu. Glikogen gromadzi się głównie w mięśniach i wątrobie, a przy tym wiąże wodę. Kiedy jego zapasy się zmniejszają, organizm traci również część tej wody. Dlatego już w pierwszych dniach kuracji waga może spaść szybko, ale nie wynika to wyłącznie z utraty tkanki tłuszczowej.
Jak taka kuracja działa w praktyce, sprawdzili naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (UCLA). W ich badaniu, opublikowanym w 2017 roku w „Scientific Reports”, wzięło udział 20 zdrowych osób, które na co dzień jadły mało warzyw i owoców. Przez trzy dni uczestnicy pili sześć butelek soku dziennie, które dostarczały łącznie około 1300 kcal. Po zakończeniu diety ważyli średnio o 1,7 kg mniej, a dwa tygodnie później nadal o 0,9 kg mniej niż przed jej rozpoczęciem.
Badacze sprawdzili też, co zmieniło się w organizmie poza samą wagą. Inny był skład bakterii jelitowych uczestników, choć przy tak małej grupie trudno powiedzieć, czy była to zmiana korzystna dla zdrowia. Bardziej jednoznaczny był wzrost stężenia tlenku azotu. Substancja ta pomaga rozszerzać naczynia krwionośne i poprawia przepływ krwi, więc taki wynik można uznać za korzystny. Prawdopodobnie odpowiadały za niego azotany obecne m.in. w burakach i zielonych warzywach użytych do przygotowania soków.
Detoks sokowy w domu czy gotowe soki?
Detoks sokowy można przygotować samodzielnie, ale przy kilkudniowej kuracji może to zająć sporo czasu. Wymaga to kupienia odpowiedniej ilości warzyw i owoców, zaplanowania smaków na cały dzień, wyciśnięcia kilku porcji czy przechowywania ich tak, żeby zachowały świeżość.
Dlatego część osób wybiera gotowy zestaw, w którym porcje są już przygotowane i rozpisane na kolejne dni. W diecie oczyszczającej NUJA soki są tłoczone na zimno (metodą cold press) z takich składników jak burak, marchew, jabłko, seler, gruszka czy imbir. Następnie utrwala się je wysokim ciśnieniem w technologii HPP, bez podgrzewania. Marka przygotowała warianty na 3, 5 i 7 dni i zaleca, by dzienna wartość energetyczna kuracji nie przekraczała około 1100 kcal: https://www.nuja.pl/dieta-oczyszczajaca-59.
Dieta oczyszczająca na 3, 5 czy 7 dni – który wariant wybrać?
Na pierwszy detoks sokowy najrozsądniej wybrać krótszy wariant i sprawdzić, jak organizm reaguje na kilka dni z dużo mniejszą ilością kalorii. Dłuższe kuracje lepiej zostawić osobom, które mają już za sobą podobne doświadczenie i wiedzą, jak znoszą taki sposób jedzenia.
| Wariant: | Dla kogo: | Jak go zaplanować: |
| 3 dni | Na pierwszy raz | Weekend albo spokojniejsze dni bez ciężkich treningów |
| 5 dni | Dla osób, które dobrze zniosły krótszą kurację | Tydzień z luźniejszym kalendarzem |
| 7 dni | Dla osób mających już doświadczenie z dietą sokową | Spokojniejszy tydzień i zaplanowany powrót do zwykłych posiłków |
Wraz z długością kuracji rośnie też czas, przez który dieta dostarcza mniej białka czy błonnika. Jeśli zależy nam na większej ilości białka, można wybrać dietę sokową uzupełnioną proteinowymi smoothies. NUJA ma takie warianty z białkiem roślinnym, odpowiednie także dla wegan.
Co jeść po detoksie sokowym?
Po ostatniej butelce soku najlepiej wracać do zwykłego jedzenia stopniowo. Pierwszego dnia mogą to być lekkie posiłki, np. owsianka, jajecznica z warzywami, zupa krem czy kasza z pieczonymi warzywami. Po kilku dniach jadłospis może już wyglądać tak jak na co dzień, z normalną porcją białka, produktów pełnoziarnistych, warzyw i zdrowych tłuszczów.
Największym błędem jest od razu wrócić do nawyków, których chcieliśmy się pozbyć. Jeśli przez kilka dni nie było podjadania między posiłkami, słodyczy w pracy czy ciężkiej kolacji późnym wieczorem, dobrze wykorzystać ten moment do ułożenia sobie nowego rytmu dnia.
Dietetyczka kliniczna NUJA w swoim artykule, który można przeczytać tutaj, zwraca uwagę na coś ważniejszego niż sam kilkudniowy detoks:
„Zmiana zaczyna się tam, gdzie kończy się chaos. To nie sok robi różnicę, tylko rytm, który daje mózgowi oddech”.
Po detoksie taki rytm można już zbudować na zwykłych posiłkach. Jednej osobie pomoże wcześniejsze przygotowanie śniadania do pracy, innej rozpisanie obiadów na kilka dni, a komuś jeszcze indywidualny jadłospis dopasowany do godzin pracy, aktywności czy preferencji żywieniowych.
Sam sok również może zostać w codziennym menu, ale już jako element posiłku. Szklanka soku do śniadania może towarzyszyć kanapce z jajkiem, twarożkiem czy innemu źródłu białka. Wtedy wracają też składniki, których podczas kuracji sokowej jest mało, przede wszystkim białko i błonnik.
Kiedy skonsultować się z lekarzem?
Przed rozpoczęciem diety sokowej z lekarzem lub dietetykiem powinny porozmawiać przede wszystkim osoby z cukrzycą, chorobami nerek, po operacji bariatrycznej oraz przyjmujące leki przeciwkrzepliwe, np. warfarynę. Ostrożność jest też potrzebna w ciąży i podczas karmienia piersią.
Zdrowa osoba dorosła, która chciałaby spróbować krótkiej diety sokowej, powinna wybrać na to spokojniejszy moment i obserwować reakcję organizmu. Jeśli pojawi się silne osłabienie, zawroty głowy lub inne niepokojące objawy, kurację lepiej przerwać i wrócić do normalnego jedzenia.
Komentarze (0)